Specerijen in de groene keuken

We staan er niet meer bij stil, maar dagelijks gebruiken we exotische specerijen in onze keuken. Zelfs iets simpel als zwarte peper komt van ver weg en draagt een heel verhaal in zich.

Ik kook graag met specerijen. Ik ben me echter bewust van de impact hiervan. Als je echt groen en lokaal wil koken, schrap je specerijen uit je keuken. Ik probeer steeds een balans te zoeken en ze niet vaak te gebruiken. In de mate van het mogelijke koop ik ze op deze manier aan:

  • in bulk
  • fairtrade
  • ecologisch geteeld
  • lokaal geteeld

Ik ga in deze blog in op de meest gebruikte specerijen in mijn keuken. Als vanzelfsprekend hebben de meeste buitenlandse specerijen een hoge ecologische voetafdruk door het transport naar België. Per specerij vermeld ik nog eens extra wat de impact op het (lokale) milieu en de arbeiders is.

Zwarte peper

Afbeelding van Kai Reschke via Pixabay

Zowat elk hartig gerecht vraagt om een snufje zout en peper. Waar het vroeger peperduur was, is het nu een goedkoop basisingrediënt. Ik doe graag zwarte peper op aardbeien en watermeloen. Het geeft extra pit aan de zoete smaak.

Oorsprong en teelt

Peper is de bes van een slingerplant. Zwarte peper komt oorspronkelijk uit India. Tegenwoordig wordt het hoofdzakelijk in Indonesië, India, Maleisië, Brazilië, Vietnam en Cambodja gekweekt.

Ethische en ecologische voetafdruk

In 2011 las ik dit artikel van Test Aankoop over de peperteelt. Ik was in shock. Ik had geen idee van de impact van mijn snufje zwarte peper op het leven, de natuur en de gemeenschappen in India en Indonesië. Zware arbeidsomstandigheden, gebruik van chemische pesticiden en meststoffen eisen hun tol op vlak van milieuvervuiling, gezondheid en de levens van de peperboeren.

De enige zwarte peper die goed uit de testen kwam op vlak van sociale aspecten, milieu, handelsrelaties en transparantie in manier van werken was de fairtrade peper van Oxfam. Sindsdien is dat de enige zwarte peper die ik koop. Je vindt hem in natuurwinkels, wereldwinkels en sommige supermarkten.

Meer lezen? Foodprint.org (Engelstalig)

Nootmuskaat

Afbeelding van scym via Pixabay

Een klassieker in de Belgische (en Franse) keuken. Nootmuskaat doen wij Belgen in aardappelpuree, bechamelsaus, kaassaus, preisoep, speculaas, op spruitjes, spinazie enz. Het maakt ook deel uit van verschillende currymengsels. In de winter brengt het ook warme kruidenwijn mee op smaak.

Oorsprong en teelt

Deze pit van de vrucht van de nootmuskaatboom is afkomstig uit Indonesië en wordt vandaag nog voor 75% in zijn land van oorsprong gekweekt. Daarnaast wordt het ook in de Caraïben , in Grenada gekweekt.

Ethische en ecologische voetafdruk

Het kweken van nootmuskaat heeft niet zo’n zware impact op het milieu zoals peper. De nootmuskaatboom vraagt weinig verzorging en geen irrigatie. De boom is van nature ongediertebestendig en wordt daarom niet behandeld met pesticiden.

Om zeker te zijn dat de arbeidsomstandigheden van de arbeiders goed zijn en ze correct betaald worden, koop je best fairtrade nootmuskaat.

Wil je meer lezen over de ecologische voetafdruk van nootmuskaat? Dan raad ik je dit Engelstalig artikel van Foodprint.org aan.

Gember

Afbeelding van siala via Pixabay

Tijdens de koude en donkere maanden gebruik ik veel gember. In mijn havermoutpap ’s ochtends, in soep, stoofpotjes, wok gerechten, curries, kruidenwijn en thee. Gember zorgt namelijk voor een goede doorbloeding en houdt je warm als het buiten koud is.

Oorsprong en teelt

Het land van oorsprong van deze wortelstok weet men niet. Sommigen denken het zuiden van China, anderen denken India. Vandaag de dag wordt gember in bijna elk tropisch en subtropisch land gekweekt. Ik ken zelfs mensen die het thuis in de woonkamer in een bloempot kweken.

Ethische en ecologische voetafdruk

De gewone supermarktgember wordt gekweekt met veel pesticiden. Gelukkig neemt de wortel niet veel van deze pesticiden op en is consumptie veilig. Voor de arbeiders die in contact komen met deze pesticiden is het echter niet zo veilig. Kies daarom zeker voor ecologisch geteelde gember.

Meer lezen? Foodprint.org (Engelstalig)

Kurkuma (geelwortel)

Afbeelding van Steve Buissinne via Pixabay

Kurkuma wordt in de keuken vaak gebruikt omwille van zijn kleur. Deze wortel geeft de gele kleur aan kerriepoeder. Als je hem vers gebruikt proef je ook de aardse peperachtige smaak van deze wortelstok. Het poeder heeft meestal minder aroma.

Oorsprong en teelt

Kurkuma is een wortelstok en komt oorspronkelijk uit India, maar hij komt ook voor in andere landen in Zuidoost-Azië. Het wordt nog altijd in deze regio geteeld.

Ethische en ecologische voetafdruk

Bij mijn zoektocht naar de ecologische voetafdruk van kurkuma kwam ik verbazingwekkend weinig informatie tegen. Er wordt meestal verwezen naar de teelt van gember (familie van kurkuma). Dus ook hier kies je best voor ecologisch geteelde kurkuma omwille van de pesticiden.

Meer lezen? Healabel (Engelstalig)

Kaneel

Afbeelding van Steve Buissinne via Pixabay

Deze specerij gebruik ik hoofdzakelijk in koude maanden, want net als gember is het verwarmend. Iedereen gebruikt het wel eens in zoete gerechten zoals gloeiwijn, gebak of havermout. Ik gebruik het ook in stoofpotjes (zoals chili sin carne) en curries. Het heeft een heerlijke aromatische, zoete smaak.

Met ceylon kaneel kan je ook lekkere kaneelthee zetten, voor die regenachtige dagen binnen met een boek. Kokend water en een stokje ceylon in je kopje. Meer heb je niet nodig.

Kassie (cassia) en ceylon kaneel

Veel mensen kennen het verschil niet tussen kassie (wat in de supermarkt als kaneel verkocht wordt, de harde stukken boombast links op de foto) en ceylon kaneel (de brosse stokjes rechts op de foto). Ceylon is echte kaneel (cinnamomum verum), kassie komt van een andere kaneelboom (cinnamomum aromaticum). De smaak van ceylon kaneel is complexer en delicater dan die van kassie. Kassie is goedkoper in productie, daarom vind je hoofdzakelijk deze boomschors in de gewone winkel.

Oorsprong en teelt

Kaneel is de gedroogde binnenste boomschors van de kaneelboom.
Ceylon kaneel is, zoals de naam het zegt, afkomstig uit Sri Lanka (het vroegere Ceylon).
Alle soorten kaneel worden geteeld in tropische landen zoals het zuiden van India, Sri Lanka, Indonesië, Vietnam en China.

Ethische en ecologische voetafdruk

Kaneelbomen verdampen liters water tijdens hun groei (15 526 liter per kilo kaneel). Daardoor is de watervoetafdruk van deze specerij groot. De arbeidsomstandigheden voor de arbeiders op de plantages zijn vaak erg slecht. Kies daarom voor fairtrade en ecologische kaneel.

Meer lezen? Healabel (Engelstalig)

Kruidnagel

Afbeelding van abuyotam via Pixabay

Als kind was ik gek op de smaak van kruidnagel en kaneel in rode kool. Het is ook een onmisbaar ingrediënt in gebak zoals speculaas en Glühwein (gloeiwijn, warme kruidenwijn). In mijn Indische curries gebruik ik het ook geregeld. Het heeft een zeer uitgesproken smaak, je hebt er dus weinig van nodig.

Oorsprong en teelt

Kruidnagels zijn de gedroogde gesloten bloemknoppen van de kruidnagelboom. Deze boom is afkomstig uit de Molukken (Indonesië). Het merendeel van de productie bevindt zich nog steeds in Indonesië. Daarnaast wordt het ook in Madagaskar, Tanzania (Zanzibar), Sri Lanka, Maleisië en de Caraïben (Grenada) gekweekt.

Ethische en ecologische voetafdruk

De kruidnagelboom verdampt erg veel water (61 205 liter per kilo kruidnagel). Hierdoor is de voetwaterafdruk erg groot. Maar ook hier vond ik weer weinig informatie terug over de impact van kruidnagelboom op het milieu. Geen idee of er pesticiden gebruikt worden tijdens de teelt. Voor alle zekerheid ook hier kiezen voor fairtrade en ecologisch geteelde kruidnagel.

Meer lezen? Healabel (Engelstalig)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s